www.positief.nu

Monday, June 25, 2007

Het ei van De Soto

In zijn boek El Misterio del Capital (Het Mysterie van het Kapitaal) stelt de Peruaanse econoom Hernando De Soto dat de armen in de wereld veel meer bezitten dan we altijd aannemen. Maar omdat hun bezittingen niet officieel geregistreerd staan hebben ze nauwelijks toegang tot hypotheken en geldleningen met onderpand en daardoor worden bijvoorbeeld handel en goederentransport bemoeilijkt. De Soto pleit dan ook voor formalisering van het eigendom van de armen, zodat kapitaal gecreëerd kan worden.

Met zijn gedachtegoed heeft De Soto inmiddels een sterrenstatus bereikt in eigen land, maar ook internationaal wordt hij door zowel links als rechts geprezen om zijn economische theorie die als simpel uitgangspunt heeft dat “de armen niet het probleem zijn, maar de oplossing”.

Bekijk de uitzending van VPRO Tegenlicht ‘Het ei van De Soto’, waarin wordt onderzocht of De Soto’s relatief simpele oplossing voor het armoedeprobleem in de praktijk ook echt werkt. De uitzending online: http://www.vpro.nl/programma/tegenlicht/afleveringen/35093906/media/35186505/

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Bespreking door Gijs meyer Swantee van De Soto’s ‘Het mysterie van het kapitaal - waarom kapitalisme zo’n succes is in het westen, maar valt in de rest van de wereld’

De Peruaanse ontwikkelingseconoom Hernando de Soto toont in zijn boek aan dat de grote massa van de armen in de Derde Wereld over veel meer bezit beschikt dan men denkt. Dit bezit wordt echter slechts erkend door de mensen uit de onmiddellijke omgeving. Het is namelijk niet geregistreerd, niet op papier vastgelegd. Dat laatste nu is groot belang. Immers, alleen op grond van erkende, op papier vastgelegde eigendomsrechten is het mogelijk krediet te krijgen of het bezit in kapitaal om te zetten. Dit kapitaal creëert vervolgens het vermogen een onderneming op te starten zoals dat in ons deel van de wereld ook gebeurt.

Dat is volgens de Soto dan ook “het mysterie van het kapitaal”. Omdat de armen in ontwikkelingslanden geen toegang hebben tot deze essentiële formalisering op papier slaagt men er in die landen (die elke andere westerse uitvinding hebben overgenomen, van paperclip tot kerncentrale) niet in voldoende kapitaal bijeen te brengen om het kapitalisme aan de praat te krijgen.
Om dit mysterie op te lossen is het noodzakelijk te begrijpen hoe westerlingen kapitaal uit bezit halen door het op papier te beschrijven

Het hele boek draait om deze centrale vaststelling, dat de armen heel wat bezitten, maar dit bezit niet kunnen kapitaliseren. De totale waarde van dit dode kapitaal in de Derde Wereld is volgens De Soto 9300 miljard dollar (meer dan 22 duizend miljard gulden).

Eén voorbeeld: In Cairo beschikken de armen over 241,4 miljard dollar aan dood kapitaal. Dit is zes keer de waarde van alle spaargelden en termijndeposito’s ondergebracht bij de banken van Egypte, dertig keer de marktwaarde van de 746 bedrijven die aan de beurs van Cairo staan genoteerd, vijfenvijftig keer de waarde van alle directe buitenlandse investeringen in Egypte tot 1996, en 116 keer de waarde van de staatsbedrijven die tussen 1992 en 1996 zijn geprivatiseerd. Zoveel geld vertegenwoordigt het feitelijk bezit van de armen in Egypte, maar ze kunnen er niets mee want het is informeel bezit. 92 % van alle bezittingen zijn niet zodanig beschreven dat zij voor gemeenten, investeerders, banken, of nutsbedrijven waarde vertegenwoordigen.

Legaliseren dus. Hernando de Soto heeft laten onderzoeken hoe lang het duurt en welke stappen genomen moeten worden om iets te legaliseren in een willekeurig Derde Wereldland.
Daarbij bleek dat bijvoorbeeld op de Filippijnen gemiddeld een weg van 168 stappen gedurende dertien tot maar liefst vijfentwintig jaar moest worden afgelegd om het bezit van een huis te laten registreren. In Egypte waren zevenenzeventig stappen langs éénendertig kantoren nodig voor een bouwvergunning. Deze moeizame rechtsgang maakt het voor mensen in de informele sector bijna onmogelijk om in te pluggen in de wereldeconomie.

Aan de hand van dit soort rijk geïllustreerde voorbeelden en onderzoeken bouwt De Soto zijn betoog op. Het mysterie van het kapitaal is een goed, makkelijk geschreven en inhoudelijk onderbouwd boek dat helder is in zijn verhaal. Zelfs critici van het harde kapitalisme kunnen er niet omheen dat het boek een overtuigend betoog is voor een goed functionerend kapitalisme. Want het kapitalisme, betoogt De Soto, is nu eenmaal het bestwerkend systeem, ook in ontwikkelingslanden…

Lees verder...